Cách cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái: mâm cúng, bài cúng & giờ tốt
Mâm cúng 12 Bà Mụ và 3 Đức Ông gồm những gì, bài khấn ra sao, chọn giờ nào — tất tần tật để ba mẹ chuẩn bị lễ đầy tháng chu đáo cho bé.
Cập nhật 13/08/2026 · 8 phút đọc
Lễ đầy tháng (còn gọi là lễ cúng Mụ) là dịp gia đình tạ ơn 12 Bà Mụ và 3 Đức Ông đã nặn ra và che chở cho bé trong tháng đầu đời, đồng thời chính thức “trình làng” thành viên mới với ông bà, họ hàng. Dưới đây là hướng dẫn đầy đủ để ba mẹ chuẩn bị lễ đầy tháng cho bé trai, bé gái thật chu đáo.
Ý nghĩa lễ cúng đầy tháng
Theo quan niệm dân gian, mỗi em bé sinh ra là nhờ 12 Bà Mụ (mỗi bà nặn một bộ phận) và các Đức Ông nâng đỡ. Khi bé tròn một tháng tuổi, gia đình làm lễ để cảm tạ, cầu cho bé hay ăn chóng lớn, khỏe mạnh, ngoan ngoãn. Đây cũng là lời cảm ơn ông bà, người thân đã đồng hành cùng mẹ trong thời gian ở cữ.
Cách tính ngày đầy tháng
Ngày đầy tháng thường tính theo âm lịch với quy tắc quen thuộc “gái lùi 2, trai lùi 1”: bé gái lùi lại 2 ngày, bé trai lùi lại 1 ngày so với tròn một tháng. Ví dụ bé gái sinh ngày 15 âm lịch thì đầy tháng rơi vào khoảng ngày 13 tháng sau.
Mẹo
Nếu chưa quen tính ngày âm, ba mẹ xem bài hướng dẫn chi tiết “Cách tính ngày đầy tháng, thôi nôi” để không bị nhầm giữa tháng đủ và tháng thiếu.
Mâm cúng đầy tháng gồm những gì?
Mâm cúng đầy tháng gồm hai phần: lễ vật dâng 12 Bà Mụ (chia thành 12 phần nhỏ) và lễ vật dâng 3 Đức Ông (phần lớn hơn, đặt riêng). Danh sách dưới đây là mức đầy đủ phổ biến — ba mẹ có thể gia giảm cho phù hợp điều kiện.
| Lễ vật | Dâng 12 Bà Mụ | Dâng 3 Đức Ông |
|---|---|---|
| Chè | 12 chén chè nhỏ (bé trai: đậu trắng · bé gái: trôi nước) | 3 tô chè lớn |
| Xôi | 12 đĩa xôi nhỏ (xôi gấc/đậu xanh) | 3 đĩa xôi lớn |
| Cháo | 12 chén cháo nhỏ | 1 tô cháo lớn |
| Gà/vịt luộc | — | 1 con (gà luộc, đầu ngậm hoa) |
| Bộ tam sên | — | 1 bộ (thịt luộc, trứng, tôm/cua) |
| Trầu cau | 12 miếng trầu têm cánh phượng | 3 miếng |
| Hoa, trái cây | 1 bình hoa tươi · 1 đĩa ngũ quả | |
| Khác | Hương, đèn/nến, gạo, muối, nước, giấy cúng, đồ hàng mã cho Bà Mụ |
Lưu ý bày mâm
- Mâm 12 Bà Mụ bày phía trên (hoặc bàn cao hơn), mâm 3 Đức Ông đặt phía dưới/bên cạnh.
- Bình hoa đặt bên phải, lễ vật bên trái theo hướng nhìn từ trong ra (nguyên tắc “đông bình tây quả”).
- Chuẩn bị thêm chén, đũa, muỗng và một ly rượu/nước để làm lễ.
Chọn giờ và hướng cúng
Gia đình có thể cúng vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối, tránh giữa trưa. Nhiều nhà chọn giờ hoàng đạo trong ngày cho yên tâm, nhưng đây là tùy tâm — điều quan trọng là cả nhà tề tựu đông đủ và thành tâm.
Bài văn khấn đầy tháng
Sau khi bày mâm và thắp hương, người lớn trong nhà (ông/bà hoặc bố mẹ bé) đọc bài khấn:
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần) Con kính lạy Đệ nhất Thiên tỷ đại tiên chúa. Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa. Con kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương (12 Bà Mụ) cùng Tam vị Đức Ông. Hôm nay là ngày ... tháng ... năm ..., vợ chồng con là ... hiện ở tại ... Nhân ngày đầy tháng của con (trai/gái) tên là ..., chúng con thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật dâng lên trước án, kính mời chư vị Tiên Nương, Đức Ông giáng lâm thụ hưởng. Cúi xin các Ngài phù hộ độ trì cho cháu hay ăn chóng lớn, mạnh khỏe, bình an, thông minh, ngoan ngoãn; phù hộ cho gia đình con mọi sự tốt lành. Nam mô A Di Đà Phật (3 lần).
Nghi thức khai hoa (bắt miếng)
Sau khi hương tàn khoảng 2/3, gia đình làm nghi thức khai hoa — còn gọi là “bắt miếng” — để cầu cho bé lớn lên ăn nói có duyên:
- Bế bé lại gần mâm cúng, đặt bé trên bàn hoặc trong lòng người lớn.
- Dùng một nhành hoa quơ nhẹ qua miệng bé và đọc lời chúc: “Mở miệng ra cho có bông có hoa, mở miệng ra cho kẻ thương người nhớ...”.
- Vái tạ, hóa vàng mã và hạ lễ, chia lộc cho người thân cùng hưởng.
Vài lưu ý để buổi lễ trọn vẹn
- Chuẩn bị lễ vật từ hôm trước, sáng hôm cúng chỉ nấu chè/xôi cho nóng và tươm tất.
- Tập tục mỗi vùng miền có khác nhau — hỏi ông bà nội ngoại để làm theo nếp nhà cho hợp.
- Đừng quên chuẩn bị thiệp mời để báo tin vui và mời họ hàng, bạn bè đến chung vui cùng bé.
Mời khách dự tiệc của bé thật dễ thương
Tạo thiệp mời thôi nôi, sinh nhật online miễn phí — có link riêng kèm tên từng khách, thêm ảnh, nhạc và bản đồ chỉ trong vài phút.
Câu hỏi thường gặp
▸ Cúng đầy tháng cho bé vào buổi sáng hay chiều?
Đa số gia đình cúng vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối, tránh giữa trưa. Quan trọng nhất là chọn giờ hợp với gia đình và giờ đẹp trong ngày; không có quy định bắt buộc phải sáng hay chiều.
▸ Mâm cúng đầy tháng bé trai và bé gái khác nhau không?
Về cơ bản giống nhau (12 chén chè, xôi, cho 12 Bà Mụ và mâm cho 3 Đức Ông). Điểm khác phổ biến theo tập tục vùng miền là loại chè: bé trai thường cúng chè đậu trắng, bé gái cúng chè trôi nước.
▸ Đầy tháng có bắt buộc phải xem giờ, chọn ngày không?
Không bắt buộc. Nhiều gia đình chỉ chọn ngày đầy tháng theo lịch âm (quy tắc gái lùi 2, trai lùi 1) rồi cúng vào giờ thuận tiện. Việc xem giờ đẹp là tùy tâm.